หลายคนอาจคิดว่าการดูแลช่องปากให้สะอาดแค่แปรงฟันให้ครบก็พอ แต่ความจริงแล้วบริเวณเหงือก ร่องเหงือก และซอกฟันเป็นจุดที่คราบพลัคกับเศษอาหารชอบสะสมเป็นพิเศษ ถ้าดูแลไม่ทั่วถึง ก็อาจทำให้ช่องปากไม่สะอาดอย่างที่คิดได้1
บทความนี้จะพาไปดู วิธีทำความสะอาดเหงือก อย่างถูกต้องแบบเข้าใจง่าย ตั้งแต่การ แปรงฟันบริเวณขอบเหงือก อย่างอ่อนโยน การ ใช้ไหมขัดฟันดูแลเหงือก ไปจนถึงการเลือกใช้ แปรงซอกฟัน ให้เหมาะกับตัวเอง เหมาะสำหรับคนที่อยากลดคราบพลัค ดูแลเหงือกให้แข็งแรง และสร้างกิจวัตรดูแลช่องปากที่ทำได้จริงทุกวัน
ทำไมการแปรงฟันอย่างเดียวถึงสะอาดไม่ทั่วถึง?
จุดอับในช่องปากที่คนส่วนใหญ่มองข้าม
แม้จะแปรงฟันสม่ำเสมอ แต่ซอกฟัน แนวขอบเหงือก และร่องเหงือกยังเป็นบริเวณที่ทำความสะอาดได้ยาก เพราะขนแปรงสีฟันมักเข้าไม่ถึงทุกจุด คราบพลัคและเศษอาหารจึงมีโอกาสสะสมอยู่ตามบริเวณเหล่านี้ได้1 นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมการ ทำความสะอาดร่องเหงือก และซอกฟันจึงสำคัญพอๆ กับการแปรงผิวฟันด้านหน้า
รู้จักคราบสะสม 4 ประเภท: เศษอาหาร คราบพลัค หินปูน และคราบสี
คราบสะสมในช่องปากไม่ได้มีแค่แบบเดียว และแต่ละแบบก็ดูแลต่างกันเล็กน้อย
ถ้าอยากลดโอกาสเกิดคราบสะสมเหล่านี้ การแปรงฟันให้ถูกวิธีร่วมกับการดูแลซอกฟันทุกวันถือเป็นพื้นฐานสำคัญมาก
เทคนิคแปรงฟันบริเวณขอบเหงือกอย่างนุ่มนวลและถูกต้อง
เลือกแปรงสีฟันขนนุ่มเพื่อปกป้องแนวเหงือก
การเริ่มต้นง่ายที่สุดคือเลือกแปรงสีฟันขนนุ่ม เพราะขนแปรงที่แข็งเกินไปอาจทำให้เหงือกระคายเคืองหรือรู้สึกเจ็บได้3 แปรงขนนุ่มช่วยให้การ แปรงฟันบริเวณขอบเหงือก เป็นไปอย่างอ่อนโยนมากขึ้น และเหมาะกับการใช้ทุกวันโดยไม่กดแรงเกินจำเป็น
เทคนิคแปรงฟันทำความสะอาดแนวเหงือกแบบเข้าใจง่าย
วิธีแปรงฟันที่ดีไม่จำเป็นต้องออกแรงมาก แต่ควรเน้นความสม่ำเสมอและมุมแปรงที่เหมาะสม
1. วางขนแปรงเอียงประมาณ 45 องศาให้สัมผัสรอยต่อระหว่างฟันกับเหงือก
2. ขยับแปรงสั้นๆ เบาๆ เป็นวงเล็กหรือปัดอย่างนุ่มนวล
3. แปรงให้ครบทั้งด้านนอก ด้านใน และผิวบดเคี้ยว
4. ใช้เวลาแปรงอย่างน้อย 2 นาที วันละ 2 ครั้ง1
เทคนิคนี้ช่วยให้ทำความสะอาดแนวเหงือกได้ดีขึ้นโดยไม่รบกวนเนื้อเหงือกมากเกินไป
การเลือกยาสีฟันและการดูแลเสริมเพื่อช่วยลดคราบพลัค
ถ้าอยากเสริมการดูแลในชีวิตประจำวัน สามารถเลือกยาสีฟันให้เหมาะกับความต้องการของช่องปากได้ เช่น ดาร์ลี่ เฟรชโพรเทค 2in1 ยาสีฟัน ผสมน้ำยาบ้วนปาก ที่รวมขั้นตอนแปรง กลั้ว และบ้วนไว้ในหลอดเดียว ช่วยทำความสะอาดล้ำลึกกว่า4 และช่วยให้กลิ่นปากไม่กลับมานาน 12 ชั่วโมง5 พร้อมทั้งช่วยลดการสะสมของแบคทีเรียในช่องปาก 99%6 และมีพลังขจัดคราบพลัค 3X7 อีกทางเลือกคือ ยาสีฟันดาร์ลี่ ดับเบิ้ล แอ็คชั่นมัลติแคร์ ที่รวม 8 พลังการดูแลในหนึ่งเดียว ทั้งช่วยลดคราบแบคทีเรียต้นเหตุของกลิ่นปาก ขจัดคราบพลัค ดูแลสุขภาพเหงือก เสริมการทำความสะอาดลึกเข้าถึงทุกซอกฟัน8 และให้ลมหายใจหอมสดชื่น เหมาะกับคนที่อยากให้การดูแลช่องปากครบขึ้นในขั้นตอนประจำวัน
วิธีใช้ไหมขัดฟันดูแลเหงือกอย่างถูกวิธี
ขั้นตอนใช้ไหมขัดฟันโอบรอบซี่ฟันอย่างอ่อนโยน
การ ใช้ไหมขัดฟันดูแลเหงือก อย่างถูกวิธีช่วยลดคราบที่แปรงสีฟันเข้าไม่ถึงได้ดีมาก วิธีทำแบบง่ายๆ คือ
1. ดึงไหมขัดฟันยาวพอประมาณ แล้วพันรอบนิ้วกลางทั้งสองข้าง
2. ใช้นิ้วโป้งและนิ้วชี้ควบคุมไหมให้ตึง
3. ค่อยๆ เลื่อนไหมลงระหว่างซอกฟันอย่างเบามือ
4. โอบไหมเป็นรูปตัว C รอบผิวฟันแต่ละซี่ แล้วขยับขึ้นลงเบาๆ
5. เปลี่ยนไปใช้ช่วงไหมที่สะอาดเมื่อย้ายไปซี่ถัดไป1
จุดสำคัญคืออย่ากระแทกไหมลงเหงือก เพราะอาจทำให้ระคายเคืองได้
ทำความสะอาดใต้ขอบเหงือกตื้นๆ อย่างปลอดภัย
หลังจากสอดไหมลงถึงแนวเหงือกแล้ว ให้เลื่อนไหมลงใต้ขอบเหงือกเพียงตื้นๆ อย่างนุ่มนวล เพื่อช่วยเก็บคราบพลัคที่ซ่อนอยู่บริเวณนี้1 ถ้ารู้สึกเจ็บหรือมีเลือดออกง่าย ควรค่อยๆ ทำและหลีกเลี่ยงการดีดไหมแรงๆ เพราะการทำอย่างเบามือและสม่ำเสมอมักสำคัญกว่าการเร่งทำให้เสร็จเร็ว
เมื่อไหร่ควรเลือกไหมขัดฟันแบบไหน
ไหมขัดฟันมีหลายแบบ และเลือกให้เหมาะกับซอกฟันของตัวเองจะใช้งานง่ายกว่าเดิม
ถ้าเลือกแบบที่ถนัดมือ ก็จะช่วยให้ทำต่อเนื่องได้ง่ายและกลายเป็นนิสัยประจำวัน
แปรงซอกฟัน: ตัวช่วยสำคัญสำหรับคนจัดฟันและคนช่องฟันกว้าง
แปรงซอกฟันคืออะไร ต่างจากไหมขัดฟันอย่างไร?
แปรงซอกฟัน คือแปรงขนาดเล็กสำหรับทำความสะอาดช่องว่างระหว่างซี่ฟันโดยเฉพาะ เหมาะกับคนที่มีช่องฟันกว้าง ใส่เครื่องมือจัดฟัน หรือมีงานทันตกรรมบางประเภทที่ทำให้มีจุดทำความสะอาดยาก4 ต่างจากไหมขัดฟันที่เหมาะกับซอกฟันแคบ แปรงซอกฟันจะช่วยกวาดคราบออกจากช่องว่างที่กว้างขึ้นได้สะดวกกว่า
วิธีเลือกขนาดและการใช้อย่างปลอดภัย
ควรเลือกขนาด แปรงซอกฟัน ที่พอดีกับช่องฟัน ไม่แน่นจนฝืน และไม่หลวมจนทำความสะอาดไม่ทั่วถึง วิธีใช้คือค่อยๆ สอดเข้าไปตรงๆ แล้วขยับเข้าออกเบาๆ 2–3 ครั้ง หากไม่แน่ใจว่าควรใช้ขนาดไหน การปรึกษาทันตแพทย์จะช่วยให้เลือกได้เหมาะและใช้อย่างปลอดภัยมากขึ้น1
คราบใต้เหงือกและหินปูน: สิ่งที่ทำเองได้ vs สิ่งที่ควรให้ทันตแพทย์ดูแล
ขจัดคราบพลัคใต้เหงือกด้วยตนเองอย่างไร?
ในกรณีที่ยังเป็นคราบพลัคอ่อนๆ เราสามารถ ขจัดคราบใต้เหงือก ได้ด้วยการแปรงฟันบริเวณขอบเหงือกอย่างถูกวิธี และใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันสม่ำเสมอทุกวัน2 การดูแลให้ต่อเนื่องจะช่วยลดโอกาสที่คราบเหล่านี้จะสะสมจนแข็งตัว
ทำไมหินปูนใต้เหงือกไม่ควรขูดเอง?
ถ้าคราบพลัคแข็งตัวกลายเป็นหินปูนแล้ว โดยเฉพาะบริเวณใต้ขอบเหงือก ไม่ควรพยายามขูดออกเอง เพราะอาจทำให้เหงือกบาดเจ็บและทำความสะอาดได้ไม่หมด3 ทางที่เหมาะกว่าคือให้ทันตแพทย์ช่วยดูแล เพื่อให้ปลอดภัยและตรงจุด
5 พฤติกรรมทำร้ายเหงือกที่ควรหลีกเลี่ยง
1. ใช้ไม้จิ้มฟันแคะแรงๆ จนเหงือกเป็นแผล
2. กระแทกไหมขัดฟันลงเหงือกแรงเกินไป
3. แปรงฟันแรงหรือรีบเกินไป
4. พยายามขูดหินปูนเองที่บ้าน
5. คิดว่าน้ำยาบ้วนปากใช้แทนการแปรงฟันและทำความสะอาดซอกฟันได้ทั้งหมด
พฤติกรรมเหล่านี้อาจทำให้เหงือกระคายเคืองหรือทำความสะอาดได้ไม่ทั่วถึง จึงควรปรับมาใช้วิธีที่อ่อนโยนและสม่ำเสมอจะดีกว่า
สรุปคู่มือดูแลเหงือกและซอกฟันเพื่อรอยยิ้มสุขภาพดี
สรุปสิ่งที่ควรทำทุกวันเพื่อดูแลเหงือกและซอกฟัน
ดูแลเหงือกและซอกฟันให้สะอาดไม่จำเป็นต้องซับซ้อน แค่แปรงฟันให้ถูกวิธีวันละ 2 ครั้ง ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันให้เหมาะกับช่องปากของตัวเอง และเลือกผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปากที่ตอบโจทย์การใช้งานประจำวัน ก็ช่วยให้ลดคราบพลัคและดูแลความสะอาดได้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ย้ำความสำคัญของการพบทันตแพทย์ทุก 6 เดือน
แม้การดูแลที่บ้านจะสำคัญมาก แต่การพบทันตแพทย์เป็นประจำทุก 6 เดือนก็ยังจำเป็น เพราะช่วยตรวจความสะอาดของช่องปาก ประเมินบริเวณที่เราดูแลได้ไม่ทั่วถึง และจัดการคราบหินปูนที่ไม่สามารถเอาออกเองได้2
2. National Institute of Dental and Craniofacial Research: Gum Disease - https://www.nidcr.nih.gov/health-info/gum-disease
3. Cleveland Clinic: เหงือกอักเสบ - https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/10950-gingivitis-and-periodontal-disease-gum-disease
4. In vitro study, helps to remove more extrinsic stains compared with a blank control group using DARLIE Fluoride Toothpaste.
5. Clinically proven, compared with DARLIE regular fluoride toothpaste.
6. In vitro study, effectively kill 99.9% bacteria (Streptococcus mutans are commonly found in oral cavity).
7. 3x reduction of plaque index compared with a regular DARLIE toothpaste without Zinc Citrate after 3 months of usage.
8. ช่วยลดการสะสมของคราบพลัคเพื่อคงความสะอาดของฟัน

