ค้นหาตามหัวข้อการดูแลช่องปาก
หัวข้อที่ได้รับความสนใจอื่นๆ
ทำไมคนวัยทำงานถึงเสี่ยงปัญหาสุขภาพช่องปากโดยไม่รู้ตัว?
ชีวิตวัยทำงานที่เต็มไปด้วยความเร่งรีบ อาจทำให้หลายคนเผลอละเลยการดูแลสุขภาพช่องปากไปอย่างไม่ตั้งใจ ไม่ว่าจะเป็นการแปรงฟันไม่ครบเวลา หรือมองข้ามการทำความสะอาดซอกฟันที่ดูเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่กลับเป็นจุดเริ่มต้นของปัญหาน่ากังวลได้
นอกจากนี้ พฤติกรรมที่คุ้นเคยในแต่ละวัน เช่น การดื่มกาแฟ ชา การกินของว่างระหว่างมื้อ ความเครียดสะสม การพักผ่อนน้อย หรือการสูบบุหรี่ ล้วนเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อสุขภาพช่องปากโดยตรง 1 ปัญหาเหล่านี้มักค่อย ๆ เชื่อมโยงกันเป็นวงจรที่ไม่สิ้นสุด เริ่มจากคราบจุลินทรีย์ที่สะสมจนกลายเป็นหินปูนที่ฟัน ซึ่งนำไปสู่เหงือกอักเสบ เหงือกร่น และท้ายที่สุดก็คืออาการเสียวฟันที่คอยกวนใจ 2
หากคุณเริ่มมีสัญญาณเตือนเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็นกลิ่นปาก เลือดออกตามไรฟัน เหงือกบวม หรืออาการเสียวฟัน ก็ถึงเวลาแล้วที่ต้องหันมาดูแลช่องปากอย่างจริงจัง บทความนี้จะชวนคุณมาทำความเข้าใจปัญหาช่องปากของคนวัยทำงานให้มากขึ้น พร้อมแนะนำวิธีดูแลตัวเองง่าย ๆ ที่จะช่วยลดโอกาสเกิดปัญหา และตอบทุกข้อสงสัยว่าเมื่อไหร่ถึงควรไปขูดหินปูน
เข้าใจวงจรปัญหาสุขภาพช่องปาก: จากคราบจุลินทรีย์สู่หินปูน และอาการเสียวฟัน
คราบจุลินทรีย์คืออะไร และต่างจากหินปูนอย่างไร
หลายคนอาจสับสนระหว่างคราบจุลินทรีย์กับหินปูน แต่ความจริงแล้วทั้งสองอย่างนี้แตกต่างกัน คราบจุลินทรีย์คือแผ่นฟิล์มเหนียว ๆ ไม่มีสีที่เกิดจากการรวมตัวของแบคทีเรียและเศษอาหารที่ตกค้างอยู่บนผิวฟัน เป็นคราบที่ยังนิ่มและสามารถกำจัดออกได้ด้วยการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟัน 2
แต่ถ้าเราทำความสะอาดคราบจุลินทรีย์ออกไม่หมด แร่ธาตุในน้ำลายจะเข้าไปจับตัวจนคราบนั้นแข็งขึ้น กลายเป็นหินปูนที่ฟัน ซึ่งมีลักษณะเป็นคราบแข็งสีเหลืองหรือน้ำตาลที่เกาะแน่นตามผิวฟันและขอบเหงือก เมื่อกลายเป็นหินปูนแล้ว การแปรงฟันอย่างเดียวจะไม่สามารถกำจัดออกได้ ต้องอาศัยทันตแพทย์และเครื่องมือพิเศษเท่านั้น 3
หินปูนที่ฟันเกิดขึ้นได้อย่างไร
หินปูนที่ฟันมีต้นตอมาจากการสะสมของคราบจุลินทรีย์ที่ไม่ถูกกำจัดออกไปอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะในบริเวณที่แปรงสีฟันเข้าถึงได้ยาก เช่น ซอกฟัน ด้านในของฟันหน้าล่าง และบริเวณแนวเหงือก ต่อให้คุณแปรงฟันทุกวัน แต่ถ้าแปรงไม่ถูกวิธีหรือไม่ทั่วถึงพอ คราบจุลินทรีย์ก็ยังสามารถก่อตัวและพัฒนาไปเป็นหินปูนได้อยู่ดี 2
เมื่อปล่อยคราบจุลินทรีย์และหินปูนไว้ อาจเกิดอะไรขึ้น
การปล่อยให้คราบจุลินทรีย์และหินปูนที่ฟันสะสมเป็นเวลานานเปรียบเสมือนการสร้างแหล่งสะสมให้แบคทีเรีย ซึ่งอาจทำให้เกิดเหงือกอักเสบ เหงือกบวมแดง เลือดออกง่ายขณะแปรงฟัน และเป็นสาเหตุสำคัญของกลิ่นปากได้ 2 หากปล่อยทิ้งไว้นานกว่านั้น ปัญหาอาจลุกลามจนทำให้เหงือกร่นและเสี่ยงต่อโรคปริทันต์อักเสบที่ซับซ้อนขึ้นได้ นอกจากปัญหาสุขภาพแล้ว ยังอาจส่งผลกระทบต่อความมั่นใจในการพูดคุยหรือการทำงานอีกด้วย
เหงือกร่นและฟันสึกเกี่ยวข้องกับฟันเสียวอย่างไร
เมื่อเหงือกร่น ส่วนของเนื้อฟันซึ่งอยู่บริเวณรากฟันและมีความไวต่อการกระตุ้นจะถูกเปิดออก ทำให้เมื่อสัมผัสกับของร้อน เย็น เปรี้ยว หรือหวาน จะเกิดอาการเสียวฟันจี๊ด ๆ ขึ้นมาได้ง่าย นอกจากนี้ พฤติกรรมการแปรงฟันแรงเกินไป หรือการเคี้ยวของแข็งบ่อย ๆ ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้ผิวเคลือบฟันสึกกร่อนและเกิดอาการเสียวฟันได้เช่นกัน 4 การหันมาใส่ใจและหา วิธีแก้ฟันเสียว ที่ต้นเหตุจึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม
เจาะลึกวิธีแก้ฟันเสียวอย่างได้ผลและถูกวิธี
สาเหตุของฟันเสียวที่พบบ่อยในคนวัยทำงาน
อาการเสียวฟันเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในวัยทำงาน ซึ่งมักเกิดจากหลายสาเหตุประกอบกัน ได้แก่
วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเพื่อลดอาการฟันเสียว
หากคุณเริ่มมีอาการเสียวฟัน ลองเริ่มต้นดูแลตัวเองด้วยวิธีง่าย ๆ เหล่านี้
เคล็ดลับเลือกยาสีฟันและอุปกรณ์แปรงฟัน
การเลือกอุปกรณ์ให้เหมาะสมก็เป็นอีกหนึ่งวิธีแก้ฟันเสียวที่ช่วยได้มาก ลองเลือกใช้ยาสีฟันที่เหมาะกับการดูแลช่องปากประจำวัน ควบคู่กับการดูแลความสะอาดเพื่อจัดการคราบจุลินทรีย์ และใช้แปรงสีฟันขนนุ่มเพื่อลดการระคายเคืองต่อเหงือก หากแปรงฟันแล้วรู้สึกเสียวมากผิดปกติ ควรสังเกตอาการอื่นร่วมด้วย เช่น มีฟันผุเป็นรู หรือเหงือกบวมแดงอักเสบหรือไม่
การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมในชีวิตประจำวัน
หากอยากให้การดูแลช่องปากทุกวันทำได้ต่อเนื่อง ลองเลือกผลิตภัณฑ์ที่ช่วยดูแลทั้งความสะอาดและความสดชื่นในขั้นตอนเดียว เช่น ยาสีฟันดาร์ลี่ ดับเบิ้ล แอ็คชั่น ที่มีพลังดับเบิ้ลมินต์จากเปปเปอร์มินต์และสเปียร์มินต์จากธรรมชาติ ให้ความรู้สึกสะอาดและหอมสดชื่นยิ่งขึ้น อีกทั้งยังช่วยลดการสะสมของแบคทีเรียในช่องปากได้ 99% และช่วยดูแลฟันให้แข็งแรงพร้อมช่วยป้องกันฟันผุ 6 สำหรับผู้ที่กังวลเรื่องเคลือบฟันและอาการเสียวฟัน อาจพิจารณา ยาสีฟันดาร์ลี่ ดับเบิ้ล แอ็คชั่น อีนาเมล โพรเทค ซึ่งช่วยดูแลและเสริมความแข็งแรงของเคลือบฟัน พร้อมให้ความสดชื่นจากดับเบิ้ลมินต์
เมื่อไหร่ควรพบทันตแพทย์
แม้จะดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้ว แต่ถ้าอาการยังไม่ดีขึ้น ควรไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง โดยเฉพาะเมื่อมีอาการเหล่านี้
การดูแลและป้องกันช่องปากประจำวันสำหรับวัยทำงาน
เทคนิคการแปรงฟันที่ถูกต้อง
หัวใจของการมีสุขภาพช่องปากที่ดีคือการแปรงฟันที่ถูกต้อง ควรแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ในตอนเช้าและก่อนนอน โดยใช้เวลาครั้งละ 2 นาทีเป็นอย่างน้อย 5 สิ่งสำคัญคือต้องแปรงอย่างอ่อนโยน วางขนแปรงทำมุม 45 องศากับขอบเหงือก และขยับแปรงเบา ๆ ให้ทั่วทุกด้านของฟัน อย่ารีบร้อนแปรง เพราะอาจทำความสะอาดไม่ทั่วถึงและทำให้เหงือกระคายเคืองได้
ทำความสะอาดซอกฟันให้ครบ
ซอกฟันเป็นจุดอับที่แปรงสีฟันธรรมดาเข้าไม่ถึง จึงเป็นแหล่งสะสมของคราบจุลินทรีย์ และเป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดหินปูนที่ฟันได้ง่ายที่สุด การใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันทำความสะอาดอย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง จึงเป็นสิ่งจำเป็น หากทำเป็นประจำจะช่วยลดความเสี่ยงของโรคเหงือกและฟันผุได้อย่างมีประสิทธิภาพ 5
ใช้น้ำยาบ้วนปากอย่างเหมาะสม
น้ำยาบ้วนปากเป็นตัวช่วยเสริมที่ดีในการเพิ่มความสะอาดและความสดชื่นให้ช่องปาก แต่ไม่สามารถใช้ทดแทนการแปรงฟันและการทำความสะอาดซอกฟันได้ เพราะไม่สามารถกำจัดคราบจุลินทรีย์ที่เกาะติดแน่นออกไปได้ ควรใช้เป็นขั้นตอนเสริมหลังจากแปรงฟันเรียบร้อยแล้ว โดยเลือกสูตรที่เหมาะกับความต้องการของตัวเอง
ปรับไลฟ์สไตล์เรื่องอาหารและพฤติกรรม
ไลฟ์สไตล์ของวัยทำงานมีผลต่อสุขภาพช่องปากโดยตรง หากคุณดื่มกาแฟหรือชาเป็นประจำ ควรบ้วนปากด้วยน้ำเปล่าหลังดื่ม และดูแลการแปรงฟันให้สม่ำเสมอ พยายามลดของหวานและของขบเคี้ยวระหว่างวันเพื่อลดอาหารของแบคทีเรีย หากรู้สึกปากแห้งจากความเครียดหรือการพูดคุยตลอดวัน ให้จิบน้ำบ่อย ๆ เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้น และหากสูบบุหรี่ ก็ควรตระหนักว่านี่คือปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เกิดทั้งกลิ่นปาก คราบสี และหินปูนที่ฟันได้ง่ายขึ้น 1
สร้างกิจวัตรการดูแลช่องปากให้สมบูรณ์
การสร้างกิจวัตรที่ดีจะง่ายขึ้นเมื่อเรามีอุปกรณ์ที่เหมาะสมกับตัวเอง การเลือกใช้ยาสีฟันที่ช่วยดูแลความสะอาดในทุกวัน ควบคู่กับแปรงสีฟันขนนุ่มและการทำความสะอาดซอกฟันอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้การดูแลช่องปากเป็นเรื่องง่ายและทำได้ต่อเนื่องมากขึ้น
เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับการขูดหินปูน: ขั้นตอนสำคัญเพื่อสุขภาพเหงือกและฟัน
ทำไมหินปูนถึงขูดเองไม่ได้
เมื่อคราบจุลินทรีย์แข็งตัวกลายเป็นหินปูนที่ฟันแล้ว มันจะเกาะติดกับผิวฟันแน่นมาก การพยายามขูดออกเองด้วยของมีคมหรืออุปกรณ์ที่ไม่ใช่เครื่องมือแพทย์เป็นเรื่องที่อันตราย เพราะอาจทำให้เหงือกเป็นแผล ติดเชื้อ หรือทำให้ผิวเคลือบฟันเสียหายได้ วิธีที่ปลอดภัยคือไปขูดหินปูนกับทันตแพทย์ 3
ขั้นตอนการขูดหินปูนโดยทันตแพทย์แบบเข้าใจง่าย
การขูดหินปูนเป็นหัตถการพื้นฐานที่ไม่ซับซ้อนและใช้เวลาไม่นาน โดยมีขั้นตอนหลัก ๆ ดังนี้
1. ตรวจช่องปากเพื่อประเมินปริมาณและตำแหน่งของหินปูน
2. ขจัดหินปูนด้วยเครื่องมือเฉพาะทางของทันตแพทย์
3. ขัดฟันเพื่อช่วยให้ผิวฟันเรียบขึ้นและลดโอกาสที่คราบจุลินทรีย์จะกลับมาเกาะได้ง่าย 3
ความต่างระหว่างขูดหินปูนกับการทำความสะอาดลึก
การขูดหินปูนคือการกำจัดคราบหินปูนที่เกาะอยู่บนตัวฟันและขอบเหงือก ซึ่งเป็นการดูแลป้องกันขั้นพื้นฐานที่แนะนำให้ทำเป็นระยะ ส่วนการทำความสะอาดลึกหรือการเกลารากฟัน จะเป็นการทำความสะอาดที่ลึกลงไปถึงบริเวณใต้เหงือกและผิวรากฟัน มักทำในกรณีที่มีโรคปริทันต์อักเสบ ซึ่งทันตแพทย์จะเป็นผู้ประเมินว่าควรดูแลแบบไหน
ขูดหินปูนแล้วฟันบางหรือฟันห่างจริงไหม
นี่เป็นความเชื่อที่ผิด การขูดหินปูนไม่ได้ทำให้ฟันบางลง เพราะเครื่องมือของทันตแพทย์ถูกออกแบบมาเพื่อกำจัดคราบหินปูนเท่านั้น ไม่ได้ทำลายเนื้อฟัน ส่วนความรู้สึกว่าฟันห่างหลังขูดหินปูนนั้น มักเกิดจากการที่หินปูนซึ่งเคยอุดอยู่ตามซอกฟันถูกนำออกไป ทำให้ลิ้นสัมผัสได้ถึงช่องว่างเดิมที่เคยถูกบังไว้
การดูแลตัวเองหลังขูดหินปูน
หลังขูดหินปูน อาจมีอาการเสียวฟันหรือเลือดออกซึม ๆ ได้เล็กน้อย ซึ่งมักเกิดขึ้นได้ในช่วงแรก สามารถดูแลตัวเองได้ดังนี้
เช็กราคาและความกังวลก่อนทำ: ขูดหินปูนราคาเท่าไหร่? ขูดหินปูนเจ็บไหม?
ขูดหินปูนเจ็บไหม
ขูดหินปูนเจ็บไหม เป็นคำถามยอดฮิตที่หลายคนกังวล โดยทั่วไปแล้วการขูดหินปูนมักไม่เจ็บ แต่อาจรู้สึกเสียวฟันหรือไม่สบายเหงือกได้บ้าง โดยเฉพาะในคนที่ไม่ได้ขูดหินปูนมานาน มีหินปูนสะสมเยอะ หรือมีอาการเหงือกอักเสบร่วมด้วย หากกังวลมาก สามารถแจ้งทันตแพทย์ก่อนเริ่มทำได้เลย
ขูดหินปูนราคาเท่าไหร่
สำหรับคำถามที่ว่า ขูดหินปูนราคาเท่าไหร่ นั้น ค่าบริการจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับแต่ละสถานพยาบาล ปริมาณหินปูน และความยากง่ายของเคส โดยทั่วไปโรงพยาบาลรัฐบาลมักมีค่าใช้จ่ายย่อมเยากว่าคลินิกทันตกรรมเอกชน 6 แนะนำให้ลองสอบถามค่าบริการจากคลินิกหรือโรงพยาบาลที่สนใจล่วงหน้า เพื่อจะได้วางแผนค่าใช้จ่ายได้ง่ายขึ้น
สิทธิประกันสังคมและค่าใช้จ่าย
ข่าวดีสำหรับคนวัยทำงานคือ ผู้ประกันตนในระบบประกันสังคมสามารถใช้สิทธิเบิกค่าทำฟันได้ 900 บาทต่อปีตามเงื่อนไขของโครงการ 7 คุณสามารถใช้สิทธินี้สำหรับการขูดหินปูน อุดฟัน หรือถอนฟันได้ โดยควรตรวจสอบรายละเอียดกับสถานพยาบาลที่เข้าร่วมก่อนเข้ารับบริการ
ควรเตรียมตัวก่อนขูดหินปูนอย่างไร
การเตรียมตัวก่อนไปขูดหินปูนไม่ได้มีอะไรยุ่งยาก เพียงพักผ่อนให้เพียงพอ แปรงฟันทำความสะอาดช่องปากเบื้องต้นก่อนไปพบทันตแพทย์ และแจ้งข้อมูลเรื่องโรคประจำตัว ยาที่รับประทานประจำ หรืออาการเสียวฟันที่เป็นอยู่ เพื่อให้ทันตแพทย์ช่วยประเมินและดูแลได้เหมาะสม
ดูแลช่องปากให้ดีตั้งแต่ทุกวัน เพื่อรอยยิ้มที่สดชื่นและมั่นใจในวัยทำงาน
สุขภาพช่องปากที่ดีเริ่มต้นได้จากเรื่องง่าย ๆ ในทุกวัน การจัดการคราบจุลินทรีย์ด้วยการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันอย่างสม่ำเสมอคือพื้นฐานสำคัญในการลดโอกาสเกิดปัญหาช่องปาก ส่วนหินปูนที่ฟันที่เกิดขึ้นแล้วก็ควรให้ทันตแพทย์ช่วยดูแลตามความเหมาะสม สำหรับคนวัยทำงาน การแปรงฟันให้ถูกวิธี ทำความสะอาดซอกฟัน และเลือกผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปากที่เหมาะกับตัวเอง จะช่วยให้ดูแลรอยยิ้มได้ง่ายขึ้นในทุกวัน
1. สมาคมทันตแพทย์แห่งอเมริกา - https://www.ada.org/
2. สถาบันวิจัยทางทันตกรรมและกะโหลกศีรษะและใบหน้าแห่งชาติ. โรคปริทันต์ (โรคเหงือก) - https://www.nidcr.nih.gov/health-info/gum-disease
3. Cleveland Clinic: การทำความสะอาดฟัน - https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/11187-dental-check-up
4. teeth.org.au (สมาคมทันตแพทย์แห่งออสเตรเลีย): ฟันเสียว - https://teeth.org.au/sensitive-teeth
5. ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค. สุขอนามัยในช่องปาก - https://www.cdc.gov/oral-health/about/index.html
6. สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข: อัตราค่าบริการทันตกรรม - https://dental.anamai.moph.go.th/en/cms-of-372/177312
7. ผลจากการทดสอบในห้องปฏิบัติการวิธี ASTM E2315-16 กับเชื้อ S. mutans ATCC 25175 โดยบริษัทIntertek Testing Services (Thailand) Ltd. เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2563
2. สถาบันวิจัยทางทันตกรรมและกะโหลกศีรษะและใบหน้าแห่งชาติ. โรคปริทันต์ (โรคเหงือก) - https://www.nidcr.nih.gov/health-info/gum-disease
3. Cleveland Clinic: การทำความสะอาดฟัน - https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/11187-dental-check-up
4. teeth.org.au (สมาคมทันตแพทย์แห่งออสเตรเลีย): ฟันเสียว - https://teeth.org.au/sensitive-teeth
5. ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค. สุขอนามัยในช่องปาก - https://www.cdc.gov/oral-health/about/index.html
6. สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข: อัตราค่าบริการทันตกรรม - https://dental.anamai.moph.go.th/en/cms-of-372/177312
7. ผลจากการทดสอบในห้องปฏิบัติการวิธี ASTM E2315-16 กับเชื้อ S. mutans ATCC 25175 โดยบริษัทIntertek Testing Services (Thailand) Ltd. เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2563
คำถามที่พบบ่อย
A: สาเหตุหลักคือการแปรงฟันอาจทำความสะอาดได้ไม่ทั่วถึง โดยเฉพาะบริเวณซอกฟัน แนวเหงือก หรือด้านในของฟัน ซึ่งเป็นจุดที่คราบจุลินทรีย์สะสมได้ง่าย เมื่อปล่อยไว้นานก็อาจแข็งตัวกลายเป็นหินปูนที่ฟันได้
A: ยาสีฟันและน้ำยาบ้วนปากเป็นตัวช่วยเสริมที่ดีในการดูแลช่องปาก แต่ไม่สามารถทดแทนการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันได้ การทำความสะอาดแบบสม่ำเสมอและถูกวิธียังเป็นหัวใจสำคัญที่สุด
A: ไม่จริง การขูดหินปูนโดยทันตแพทย์ไม่ได้ทำให้ฟันบางลง หากรู้สึกว่าฟันโยกหลังทำ อาจเป็นเพราะมีปัญหาเหงือกหรือกระดูกรอบรากฟันที่มีอยู่เดิม จึงควรให้ทันตแพทย์ช่วยตรวจเพิ่มเติม
A: ขูดหินปูนราคาจะแตกต่างกันไปตามสถานพยาบาลและลักษณะเคส ส่วนผู้ที่มีสิทธิประกันสังคมสามารถตรวจสอบเงื่อนไขการเบิกค่าทันตกรรมกับสถานพยาบาลที่เข้าร่วมโครงการได้ล่วงหน้า เพื่อวางแผนค่าใช้จ่ายได้สะดวกขึ้น
Recommended Products